۰۵ : ۱۵ - سه‌شنبه ۳۱ مرداد ۱۳۹۶ Tuesday  22   August   2017  | 
کد خبر: ۲۲۲۵
تاریخ انتشار: ۲۳:۱۹ - ۰۶ دی ۱۳۹۵

روز دوشنبه 6 دي ماه 95، نه تنها نرخ دلار با وجود كاهش يك ريالي نرخ رسمي و عرضه دلار مبادله‌يي با نرخ 3231.7تومان در بازار آزاد كاهش نيافت بلكه نرخ آن از مرز 4100تومان عبور كرد و با افزايش 50 توماني به 4150تومان رسيد اما در ساعات عصر روز گذشته 4130تومان اعلام شد.

به گزارش اقتصادوما به نقل از تعادل، بانك مركزي نرخ رسمي ارزها را تغيير داد و نرخ رسمي 17 ارز كاهش و 15 ارز افزايش يافت و نرخ 7 ارز هم تغييري نداشته است. دلار با يك ريال كاهش 3231.7تومان، پوند با 15 ريال افت قيمت 3970.3تومان و يورو با 9 ريال رشد 3379.7تومان ارزش‌گذاري شد. اما با وجود كاهش‌هاي يك ريالي روزهاي اخير، در بازار آزاد همچنان نرخ‌ها افزايش يافته و اين پيام به بازار آزاد منتقل نشده كه دولت و بانك مركزي خواستار افزايش نرخ‌ها نيستند.

بسياري از كارشناسان معتقدند كه علاوه بر عوامل بنياني و اقتصادي رشد نرخ ارز از جمله ركود در بازارهاي سهام و مسكن و نبود امكانات كافي براي عرضه ارز توسط بانك مركزي، مهم‌ترين دليل رشد نرخ ارز در روزهاي اخير، افزايش سفته‌بازي و كسب سود از محل خريد و فروش ارز بوده است و تقاضاي فصلي در پايان سال ميلادي و شروع تعطيلات سال جديد نمي‌تواند تا اين حد نرخ‌ها را افزايش دهد. حضور دلالان در بازار بيشتر شده و دلار‌دلارگويان به دنبال مشتري مي‌گردند.

 در بازار آزاد، نرخ دلار از 4050تومان در روز شنبه، در روز دوشنبه به 4150تومان رسيد و طي دو روز 100تومان افزايش يافته و برخي منابع از شكستن مرز 4150تومان خبر دادند. نرخ يورو 4340تومان، پوند 5000تومان، ليرتركيه 1190تومان و درهم امارات 1143تومان معامله شد. در بازار طلا نيز هر اونس طلا 1134دلار قيمت‌گذاري شد و نرخ ثابت مانده اما متاثر از افزايش نرخ دلار، هر گرم طلاي 18عيار 114هزار و 500تومان داد و ستد شد. سكه طرح جديد يك‌ميليون و 180هزار تومان، سكه طرح قديم يك‌ميليون و 150هزار تومان، نيم سكه 618هزار تومان، ربع سكه 330هزار تومان و سكه گرمي 205 هزار تومان معامله شد.


 واكنش نوبخت و نارضايتي دولت

سخنگوي دولت گفت: نرخ هر دلار امريكا در بازار آزاد از چهارشنبه هفته گذشته وارد كانال 4هزارتومان شده و دولت از اينكه نرخ ارز در يك روز ۱۰۰ تومان افزايش يابد، راضي نيست و همكاران ما در بانك مركزي از همه ابزارها با منطق اقتصادي نسبت به تعديل و واقعي كردن نرخ ارز تلاش مي‌كنند. به گزارش ايبنا، محمدباقر نوبخت در حاشيه مراسم اختتاميه سرشماري نفوس و مسكن ۱۳۹۵ در جمع خبرنگاران با اظهار اميدواري نسبت به اينكه نرخ ارز در روزهاي آينده با تلاش‌هاي بانك مركزي كاهش يابد، گفت: افزايش قيمت ارز ممكن است به نفع صادركنندگان باشد و آنها از اين موضوع خرسند شوند، اما ارز در كشور ما فراتر از وسيله مبادله به عنوان دارايي محسوب مي‌شود. سخنگوي دولت با بيان اينكه بسياري از مردم پول خود را تبديل به دلار مي‌كنند، در حالي كه در دنيا اين طور نيست، افزود: از سويي افزايش نرخ برابري دلار در مقابل ريال در اقتصاد ما مضر است. اين ارقام با هر انگيزه‌يي كه شناخته شده گوياي قدرت خريد ملي است.

 وعده بانك مركزي از بازگشت ثبات

از سوي ديگر به گفته مدير اداره صادرات بانك مركزي ثبات به بازار ارز باز مي‌گردد و در ماه‌هاي آتي شاهد نرخ‌هاي پايين‌تر ارز خواهيم بود.

صمد كريمي در خصوص پيش‌بيني بانك مركزي از چشم‌انداز نرخ ارز گفت: پيش‌بيني ما اين است با توجه به اينكه تمام نيازهاي واقعي ارز از طريق بانك‌ها و صرافي‌هاي مجاز تامين مي‌شود و با توجه به ورود ارز حاصل از صادرات غيرنفتي به بازار تا پايان سال ثبات به بازار ارز باز مي‌گردد و شاهد نرخ‌هاي كمتري در بازار خواهيم بود.

كريمي بدون اشاره به اينكه منظورش از نرخ‌هاي كمتر در چه دامنه‌يي است، افزود: عمده نوسانات نرخ ارز در حال حاضر ناشي از سفته‌بازي و آربيتراژ نرخ دلار است و اينها مديريت خواهد شد. وي در پاسخ به اين پرسش كه تاكنون بر اساس برآورد بانك مركزي ارزش پول ملي به چه ميزان كاهش يافته است، اظهار داشت: براي اين كار بايد نرخ پاياني دلار در سال 95 با نرخ پاياني سال 94 مقايسه و برآورد شود. وي تصريح كرد: بانك مركزي اقدامات لازم را جهت ثبات نرخ ارز در بازار انجام خواهد داد و اين اقدامات محدود كردن نرخ در گام نخست است و دوم توجه به عرضه و تقاضاست كه نرخ را تعيين مي‌كند. كريمي نرخ اعلامي در سامانه سنا را برآيند نرخي دانست كه از سوي صرافي‌ها در بازار اعلام مي‌شود.


 تقاضا احتياطي و مصرفي است

در همين حال دبير شوراي عالي كانون صرافان با بيان اينكه افزايش نرخ دلار ناشي از ورود تقاضاهاي احتياطي به بازار ارز است، گفت: هنوز هيچ تقاضاي سفته‌بازانه‌يي وارد بازار ارز نشده است.

امير نجومي دبير شوراي عالي كانون صرافان در گفت‌وگو با فارس با بيان اينكه هنوز هيچ تقاضاي سفته‌بازانه‌يي وارد بازار ارز نشده است، گفت: ماهيت سفته‌بازي در بورس با ماهيت سفته‌بازي در بازار ارز و پول متفاوت بوده و از اين رو انتظار براي حركت نوسان‌گيران بازار سهام به بازار ارز يا حتي سكه بعيد و غيرمنطقي است. هم‌اكنون برخي مصرف‌كنندگان كه نيامند ارز براي فواصل زماني كوتاه‌مدت هستند، اقدام به خريد‌هاي محتاطانه دلار در بازار كرده‌اند و اين در حالي است كه سفته‌باز يا واسطه‌گر هنوز وارد بازار نشده است. با توجه به رفع تحريم‌ها بازار ارز داخلي در شرايطي قرار دارد كه به وفور اسكناس و حواله ارزي در بازار آزاد وجود دارد و بانك مركزي به عنوان كنترل‌كننده نهايي بازار ارز بر آن نظارت و بازيگرداني مي‌كند. نجومي افزود: با توجه به بودجه‌بندي لايحه دولت با دلار 3300توماني نوسان كنوني نرخ دلار در بازار ارز در محدوده منطقي قرار داشته و نوسان‌ها بيش از اين منطقي نخواهد بود. انتظار مي‌رود با گذشت دوره زماني تقاضاهاي احتياطي و تسويه‌يي، نرخ دلار به زودي به وضعيت سابق خود باز گردد و بازار با عرضه‌هاي انبوه اين ارز مواجه شود.



 ۸ دليل كاهش ارزش ريال در برابر دلار

 اين در حالي است كه مركز مطالعات ايران خليج اعلام كرد: در ماه جولاي سال 2016 نرخ رسمي برابري ريال نسبت به دلار 3050 تومان بود و در ماه دسامبر اين رقم به 3230 تومان افزايش يافته است. در بازار آزاد نيز ارزش دلار 20درصد افزايش يافته و به بيش از 4هزار تومان رسيده است.

بنا به اعلام آمار دولتي در ابتداي سال جاري ارزش رسمي دلار 3020تومان بود و اين كاهش ارزش ريال به گونه‌يي پيش رفت كه در ماه اكتبر نرخ رسمي برابري دلار ريال به 3170تومان افزايش يافت. سپس شاهد كاهش بيشتر ارزش ريال در زمان كمتري بوديم. در طول ماه نوامبر ارزش رسمي دلار به 3220 تومان رسيد و اين در حالي بود كه در بازار آزاد نيز ارزش دلار نزديك به 4 هزار تومان افزايش يافت و در ماه دسامبر از 4 هزار تومان نيز فراتر رفت. اين در حالي بود كه تا 6ماه گذشته در بازار آزاد دلار 3500 تومان ارزش‌گذاري مي‌شد.

كاهش اخير ارزش تومان در برابر دلار و ديگر ارزهاي بين‌المللي مي‌تواند تا حدودي به پيروزي دونالد ترامپ در انتخابات رياست‌جمهوري امريكا و رويكرد خصمانه وي در برابر ايران مرتبط باشد. دونالد ترامپ با تكرار تهديدهاي خود براي لغو توافق هسته‌يي بدبيني‌ها نسبت به آينده اقتصاد ايران را دامن زده و شرايط را بيش از پيش تشديد كرده است.

نخستين دليل كاهش ارزش ريال در برابر دلار كاهش قابل توجه ذخاير ارز خارجي ايران به دليل تداوم مناقشات ايران با غرب و اعمال تحريم‌هاي اقتصادي عليه اين كشور براي زمان طولاني است.

دليل دوم افزايش نرخ ارز مبادله‌يي و يكسان‌سازي نرخ ارز است. رشد نقش بازارهاي موازي و آزاد در ايران و همچنين عدم توانايي دولت در تشديد كنترل خود بر بازار ارز نيز دليل سوم بحران‌هاي ارزي در داخل ايران است. در حالي كه قرار بود، اختلاف بين ارز رسمي و ارز آزاد در ايران كاهش يابد، عدم تامين تقاضاي ارز خارجي در ايران به افزايش آن منجر شده است. كسري بودجه ايران و منابع نامطمئن تامين ارز خارجي مورد نياز اين كشور نيز دليل چهارم وقوع بحران ارزي در اين كشور است. با كاهش قيمت نفت در بازار جهاني طي دو سال گذشته كسري بودجه دولتي ايران روند افزايشي را در پيش گرفته چرا كه بخش قابل توجهي از ‌آن به درآمدهاي ناشي از فروش نفت وابسته بود. تداوم بحران مالي و ركود در اقتصاد ايران نيز دليل پنجم بحران در بازار ارز اين كشور است.

ششمين دليل وقوع بحران در بازار ارز ايران محدوديت‌ها و موانع اعمال شده در مبادلات بانكي در طول تحريم‌ها عليه ايران بود كه همچنان ادامه دارد. اين مساله تا حدودي بر برابري نرخ ارز در بازار ايران تاثير گذاشت و هزينه تامين ارز خارجي را در ايران افزايش داد. افزايش نقدينگي و تاثير آن بر كاهش ثبات اقتصادي و در نتيجه افزايش تورم در بازار ايران نيز ديگر دليل بحران در بازار ارز اين كشور بوده است.

هشتمين دليل بحران در بازار ارز ايران افزايش واردات در نتيجه لغو تحريم‌هاي غرب عليه ايران بود كه اين مساله منابع ارز خارجي اين كشور را بيش از پيش كاهش داد.



 حضور سيف و طيب‌نيا در مجلس

افزايش قيمت دلار يك پيامد ديگر داشت و آن اين بود كه وزير امور اقتصادي و رييس كل بانك مركزي به مجلس احضار شدند. رييس كميسيون اقتصادي مجلس از برگزاري نشست مشترك كميسيون اقتصادي با طيب‌نيا و سيف براي بررسي افزايش قيمت ارز خبر داد و گفت: دولت بايد يكسان‌سازي نرخ ارز را تعيين‌تكليف كند.

به گزارش خانه ملت، محمدرضا پورابراهيمي درباره افزايش قيمت دلار در روزهاي گذشته گفت: چند موضوع در اين خصوص مطرح است؛ يكي از موضوعات بحث تغييرات ارزش دلار در مقابل ساير ارزهاست. نماينده كرمان و راور در مجلس شوراي اسلامي افزود: باتوجه به سياست‌هاي رييس‌جمهور جديد امريكا براي تغييرات نرخ بهره در اين كشور، پيش‌بيني مي‌شود ارزش دلار نسبت به ساير ارزها با افزايش روبه‌رو شود كه اين عامل در بازار ايران نيز تاثيراتي داشت.

 رونق بازار سوداگري ارز

وي گفت: معمولا بخشي از ارز كشور از طريق فروش شركت‌هاي پتروشيمي حاصل مي‌شود و به‌دليل اينكه اين شركت‌ها معمولا در پايان سال علاقه دارند كه منابع خود را براي پرداخت‌هاي سود سهام به كار بگيرند و از عرضه دلار وارداتي به بازار اجتناب مي‌كنند و اين در برخوردن تعادل بازار موثر بوده كه بايد مورد بررسي قرار گيرد.

اين نماينده مردم در مجلس دهم، افزود: باتوجه به اينكه كشور در شرايط ركود اقتصادي قرار دارد و در بازارهاي مختلف اقتصادي نرخ بازده مناسب وجود ندارد، با به‌وجود آمدن التهاب در بازار ارز بلافاصله سوداگري و سفته‌بازي در بازار ارز رونق مي‌گيرد، بنابراين بانك مركزي بايد موضوع افزايش تقاضاي كاذب بازار ارز را مديريت كند.

وي گفت: بانك مركزي شرايطي را فراهم كرده كه تمام بانك‌ها و صرافي‌ها بتوانند در بازار ارز وجود داشته باشند تا بخشي از التهاب بازار ارز كنترل شود، اما بايد پذيرفت در اين رابطه بانك مركزي مديريت موثرتر داشته باشد به‌دليل اينكه بانك مركزي از اقتدار لازم براي مديريت بازار برخوردار است.

 كاهش 17درصدي ارزش پول

پورابراهيمي داوراني با بيان اينكه اگر التهابات بازار ارز كنترل نشود، تمام زحمات دولت در زمينه مهار رشد نرخ تورم از بين مي‌رود، افزود: در روزهاي اخير ارزش پول ملي كشور 17درصد كاهش يافته است؛ بنابراين دولت و بانك مركزي بايد تصميمات قاطع اتخاذ كنند.

وي گفت: نظر نمايندگان در مجلس اين است كه ورود بانك مركزي در شرايط التهاب بازار ارز، يك امر بسيار مهم و ضروري است. در موضوع تفاوت بين نرخ ارز مبادله‌يي با نرخ ارز آزاد نيز به نظر مي‌رسد موضوع به نفع اقتصاد كشور نيست و بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه دست‌هايي در كار است كه حتي مي‌خواهد اين فاصله‌ها بيشتر شود و دليل آن ايجاد رانت و فساد اقتصادي است. نماينده كرمان و راور در مجلس شوراي اسلامي با ارائه پيشنهاد راه‌اندازي بورس ارز افزود: با راه‌اندازي بورس ارز بخشي از تقاضاها براي دلار فيزيكي در بازار ارز به موضوع ابزارهاي مالي كه در دنيا وجود داد، تبديل مي‌شود.

وي گفت: در بسياري از كشورها بورس ارز راه‌اندازي شده است، از طريق ابزار مالي مبادلات ارزي انجام مي‌شود بنابراين با راه‌اندازي بورس ارز به موضوع تقاضاي كاذب در بازار ارز رسيدگي و زمينه حذف مبادلات فيزيكي در بازار فراهم مي‌شود و بازار به سمت بازارهاي مشتقه مي‌رود.

پورابراهيمي داوراني با تاكيد بر لزوم تك‌نرخي شدن ارز در كشور، گفت: بانك مركزي بايد موضوع يكسان‌سازي نرخ ارز را تعيين‌تكليف كند.

 اقدامات بانك مركزي كافي نيست

رييس كميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي، يادآور شد: روز گذشته مذاكراتي با رييس بانك مركزي درخصوص نوسانات بازار ارز انجام و توضيحات رييس كل بانك مركزي شنيده شد اما اقدامات دولت و بانك مركزي در زمينه مديريت بازار ارز كافي نيست و باتوجه به بررسي لايحه برنامه ششم توسعه جلسه مشتركي با وزير اقتصاد و رييس بانك مركزي درخصوص بررسي نوسانات بازار ارز برگزار خواهد شد تا به دولت كمك شود التهاب ايجاد شده در بازار ارز به خوبي مديريت شود.
ارسال به دوستان
نسخه چاپی
نام:
ایمیل:
* نظر: